Wpłata została wykonana, a sprzedawca nagle przestał odpowiadać? Znikające ogłoszenie lub niedziałający sklep mogą oznaczać oszustwo internetowe. W takiej sytuacji liczy się nie tylko próba odzyskania pieniędzy, lecz także ochrona pozostałych środków na koncie.

Przestępcy posługują się fikcyjnymi ofertami, fałszywymi sklepami i podszywają się pod rzeczywistych sprzedawców. Niekiedy przesyłają odnośniki do spreparowanych płatności albo udają przedstawicieli banku, aby zdobyć dane do logowania i kody BLIK. Po przejęciu pieniędzy mogą usunąć ofertę, zablokować rozmówcę lub zerwać kontakt.

Bank powinien dowiedzieć się o oszustwie jak najszybciej

Pierwszym krokiem po zauważeniu podejrzanej transakcji jest kontakt z bankiem. Numer infolinii należy sprawdzić samodzielnie: na karcie, w aplikacji albo na oficjalnej stronie instytucji. Konsultantowi trzeba przekazać okoliczności płatności i zapytać o możliwość jej zatrzymania, odwołania lub podjęcia próby odzyskania kwoty. Warto też poprosić o pilny kontakt z bankiem odbiorcy.

Jeżeli oszustom ujawniono hasło, dane karty lub kod potrzebny do zatwierdzania operacji, bank powinien zabezpieczyć rachunek i zablokować zagrożone instrumenty płatnicze. Hasła należy zmienić na bezpiecznym urządzeniu. Z komputera lub telefonu podejrzewanego o zainfekowanie nie należy logować się do bankowości, dopóki nie zostanie odpowiednio zabezpieczony.

Szanse na zwrot zależą od metody płatności, momentu interwencji i okoliczności zdarzenia. W reklamacji warto dokładnie opisać przebieg sprawy. Przy płatności kartą można zapytać o chargeback, o ile dana transakcja kwalifikuje się do tej procedury. Przy przelewie na konto sprawcy bank może podjąć dostępne działania zmierzające do odzyskania środków, jednak zwrot pieniędzy nie jest gwarantowany.

Dowody i zawiadomienie organów ścigania

Przed usunięciem wiadomości lub zamknięciem strony z ofertą warto utrwalić jak najwięcej informacji. Przydatne będą zrzuty ogłoszenia, profilu sprzedawcy i rozmów, a także SMS-y oraz adres witryny. Należy zachować potwierdzenie płatności, numer konta odbiorcy, kwotę, datę i godzinę operacji. Znaczenie mogą mieć również dane kontaktowe sprzedawcy oraz numer, z którego dzwoniła osoba związana z transakcją. Materiały te pomogą odtworzyć przebieg zdarzenia i mogą ułatwić ustalenie sprawcy.

Podejrzenie przestępstwa można zgłosić w najbliższej jednostce Policji albo w prokuraturze. Nie trzeba wcześniej ustalać nazwiska oszusta ani czekać na wynik reklamacji. Na miejsce warto zabrać dowód osobisty i zebrane materiały, a w zawiadomieniu przedstawić sposób nawiązania kontaktu, wykonania płatności oraz moment, w którym pojawiły się podejrzenia.

Numer 112 jest przeznaczony do sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Zwykłe zawiadomienie dotyczące oszustwa w sieci składa się w jednostce Policji lub prokuraturze.

Niebezpieczny link można przekazać do CERT Polska

Witrynę podszywającą się pod sklep lub bank, próbę wyłudzenia danych i inne cyberzagrożenia można zgłosić do CERT Polska. Podejrzany SMS z linkiem da się przekazać bezpłatnie pod numer 8080. Takie zgłoszenie wspiera analizę zagrożeń, ale nie zastępuje zawiadomienia banku ani organów ścigania.

Po stracie pieniędzy potrzebna jest jeszcze jedna ostrożność. Przestępcy mogą ponownie odezwać się do poszkodowanego jako rzekomi policjanci, bankowcy, prawnicy lub przedstawiciele firm odzyskujących należności. Obietnica szybkiego zwrotu bywa pretekstem do żądania przedpłaty, danych bankowych albo instalacji programu do zdalnej obsługi urządzenia.

Nie należy płacić z góry za taką obietnicę ani przekazywać haseł, danych karty czy kodów autoryzacyjnych. W razie wątpliwości najlepiej przerwać rozmowę i samodzielnie zadzwonić do banku lub Policji, korzystając z oficjalnego numeru.

Bezpieczniejsze zakupy zaczynają się przed płatnością

Przed zakupem warto sprawdzić opinie o sklepie, historię konta sprzedawcy oraz wiarygodność jego działalności. Szczególną ostrożność powinna wzbudzić cena wyraźnie niższa od ofert konkurencji, zwłaszcza gdy sprzedający ponagla do natychmiastowej decyzji.

Bezpieczniej korzystać z płatności i ochrony kupujących dostępnych na zaufanej platformie, zamiast przechodzić do rozliczenia przez link od nieznanej osoby. Należy sprawdzić adres strony, a przed zatwierdzeniem operacji także kwotę, odbiorcę i cel płatności. Loginów, haseł ani kodów nie wolno podawać osobom kontaktującym się telefonicznie lub przez komunikator. Nie należy też instalować narzędzi zdalnego dostępu na polecenie rzekomego konsultanta.

Oszustwa opierają się na manipulacji i wykorzystywaniu zaufania, dlatego poszkodowana osoba nie powinna wstydzić się szukać pomocy. Szybki kontakt z bankiem, zabezpieczenie materiałów i zgłoszenie sprawy mogą ograniczyć skutki zdarzenia, a także pomóc chronić innych kupujących.

Źródło: KMP w Płocku – Portal polskiej Policji