W niewielkim Nowym Duninowie, kilkanaście kilometrów na zachód od Płocka, stoi neogotycki kościół, który przez ponad sto lat wyznacza rytm życia lokalnej społeczności. Świątynia pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny to nie tylko miejsce kultu, ale też ciekawy przykład architektury sakralnej z początku XX wieku. Wartość dodaje tu historia – parafia funkcjonuje w tym miejscu od XIV stulecia, choć obecny budynek ma niewiele ponad sto lat.

Dla miłośników zabytkowych kościołów i historii regionalnej to punkt warty zatrzymania podczas podróży po Mazowszu.

Historia kościoła w Nowym Duninowie

Parafia w Nowym Duninowie ma długą historię sięgającą XIV wieku. Pierwotnie znajdował się tu drewniany kościół, którym zarządzali benedyktyni z Płocka. W 1470 roku opat płocki zrzekł się praw do parafii na rzecz króla Kazimierza Jagiellończyka, który przekazał ją w zarząd kolegium płockich wikariuszy. Taki stan rzeczy utrzymywał się przez kolejne stulecia, aż do 1800 roku, kiedy parafię włączono do diecezji włocławskiej.

Na początku XX wieku stary drewniany kościół był już w tak złym stanie technicznym, że msze odprawiano w cmentarnej kaplicy Świętej Trójcy. Zaszła konieczność budowy nowej świątyni.

Projekt nowego, murowanego kościoła wykonał architekt Konstanty Wojciechowski. Budowa trwała niemal dekadę – od 1901 do 1910 roku. Kamień węgielny poświęcił 28 maja 1905 roku prałat i dziekan włocławski, ksiądz Jan Śliwiński. Inicjatorem powstania obiektu był miejscowy proboszcz, ksiądz Mieczysław Kozakowski, który potrafił zmobilizować parafian i znaleźć wsparcie finansowe.

Znaczącą rolę w sfinansowaniu budowy odegrała osiadła w Nowym Duninowie rodzina Ike-Duninowskich, zwłaszcza baron Albert Ike-Duninowski. Bez wsparcia lokalnej arystokracji powstanie tak okazałej świątyni w niewielkiej miejscowości byłoby trudne do zrealizowania.

Konsekracja kościoła odbyła się 11 czerwca 1911 roku. Od tego czasu świątynia nieprzerwanie służy lokalnej wspólnocie.

Architektura neogotycka na Mazowszu

Kościół w Nowym Duninowie reprezentuje styl neogotycki, który na przełomie XIX i XX wieku cieszył się dużą popularnością w architekturze sakralnej. To jednonawowa budowla, która nawiązuje do średniowiecznych wzorców, choć powstała w czasach zupełnie innych realiów technicznych i społecznych.

Neogotyk to swoisty powrót do korzeni – architekci tamtego okresu chętnie sięgali po formy gotyckie, widząc w nich wyraz duchowości i tradycji chrześcijańskiej. W przypadku małych miejscowości takich jak Nowy Duninów, budowa neogotyckich kościołów była też manifestacją ambicji lokalnych wspólnot i ich przywiązania do wiary.

Świątynia zachowała swój pierwotny charakter. Ceglana bryła z charakterystycznymi gotyckimi ostrołukami i smukłymi proporcjami wyróżnia się w krajobrazie niewielkiej miejscowości.

Co warto wiedzieć przed wizytą

Kościół pełni funkcję parafialną, co oznacza, że jest czynny i dostępny dla wiernych. Msze święte odbywają się regularnie – w dni powszednie o godzinie 17:00 w czasie zimowym i 18:00 w czasie letnim. W niedziele i święta można uczestniczyć w liturgii o 9:00, 11:30, a także o 15:00 w szkole w pobliskich Lipnikach.

Zwiedzanie kościoła najlepiej zaplanować poza godzinami nabożeństw, choć warto pamiętać, że to przede wszystkim miejsce kultu, nie muzeum. Wstęp jest wolny, ale zachowanie odpowiedniego szacunku i ciszy to oczywistość.

Świątynia znajduje się przy ulicy Kościelnej 6 w centrum Nowego Duninowa. Dojazd samochodem z Płocka zajmuje około 20-25 minut – wystarczy jechać drogą wojewódzką 575 w kierunku Gostynina. Z Warszawy to około półtorej godziny jazdy przez Sochaczew i Gostynin.

Dla kogo to miejsce

Kościół w Nowym Duninowie zainteresuje przede wszystkim miłośników architektury sakralnej i historii regionalnej. To nie jest wielka katedra ani słynne sanktuarium, ale właśnie w tej skromności tkwi jego urok – to autentyczne miejsce, które od ponad stu lat służy lokalnej społeczności.

Warto połączyć wizytę z szerszą wycieczką po powiecie płockim. W okolicy znajduje się między innymi Gostynin z zamkiem, a także Płock z bogatą historią i zabytkami nad Wisłą. Nowy Duninów leży częściowo na terenie Gostynińsko-Włocławskiego Parku Krajobrazowego, więc miłośnicy natury też znajdą tu coś dla siebie.

Dla rodzin z dziećmi to raczej przystanek po drodze niż cel sam w sobie – chyba że dziecko interesuje się historią lub architekturą. Wizyta zajmie około 20-30 minut, więc nie wymaga dużego nakładu czasu.

Praktyczne informacje

Adres: ul. Kościelna 6, 09-505 Nowy Duninów

Wstęp: wolny (kościół parafialny otwarty dla wiernych i zwiedzających)

Godziny otwarcia: kościół dostępny w godzinach nabożeństw oraz w ciągu dnia (zalecany kontakt z plebanią w sprawie zwiedzania)

Msze święte:

• Dni powszednie: 17:00 (czas zimowy), 18:00 (czas letni)
• Niedziele i święta: 9:00, 11:30, 15:00 (w szkole w Lipnikach)

Kontakt: tel. 24 261 02 12, e-mail: [email protected]

Dojazd: z Płocka drogą wojewódzką 575 w kierunku Gostynina (ok. 16 km), z Warszawy przez Sochaczew i Gostynin (ok. 110 km). Parking przy kościele.

Czas zwiedzania: 20-30 minut

Parafia w Nowym Duninowie nosi podwójne wezwanie – kościół jest pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, ale sama parafia funkcjonuje pod patronatem św. Mikołaja, co nawiązuje do tradycji wcześniejszych świątyń stojących w tym miejscu.