Ratusz w Sierpcu to klasycystyczny budynek z 1841 roku, który stoi w samym sercu miasta przy placu Kardynała Wyszyńskiego. Przez ponad sto lat pełnił funkcje administracyjne – mieściła się tu siedziba władz miejskich, bank, policja, a nawet mieszkanie burmistrza. Dziś należy do Muzeum Wsi Mazowieckiej i działa jako przestrzeń wystawiennicza oraz kulturalna, gdzie odbywają się warsztaty dla dzieci, spotkania autorskie i prelekcje.

Historia budynku i jego mieszkańców

Budowę ratusza rozpoczęto w czasach, gdy burmistrzem Sierpca był Walenty Klecha. Pierwotny projekt nie zakładał wieży zegarowej – zabrakło na nią pieniędzy. Dopiero po zakończeniu budowy Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych i Duchownych zatwierdziła projekt dobudowy charakterystycznej kwadratowej wieżyczki z zegarem.

Przez 137 lat – z przerwą w latach 1942-1945 – budynek służył miastu jako siedziba władz. W piwnicy mieściła się izba zatrzymań, na parterze urząd i komenda policji, a wyżej mieszkał burmistrz. W 1971 roku dwa pomieszczenia przekazano nowoutworzonemu Muzeum Etnograficznemu, a osiem lat później cały obiekt przejęło Muzeum Wsi Mazowieckiej.

W 1997 roku wymieniono stary zegar, a witając rok 2000 mieszkańcy Sierpca po raz pierwszy usłyszeli nowy hejnał skomponowany przez Bogusława Klimsę.

Architektura w stylu klasycystycznym

Budynek wzniesiono z cegły na planie prostokąta, z kolebkowo sklepionymi piwnicami. Ma dwie kondygnacje nakryte dwuspadowym dachem. Główna fasada została ozdobiona boniowaniem – rodzajem dekoracji ściennej imitującej kamienne bloki – co nadaje budynkowi elegancki, monumentalny charakter.

Poszczególne piętra oddzielają gzymsy kordonowe. Pośrodku fasady, nad wejściem, znajduje się balkon z żeliwną balustradą. Całość wieńczy charakterystyczna kwadratowa wieżyczka z tarczą zegarową, która od lat wyznacza rytm życia miasta.

Co można zobaczyć i zrobić w ratuszu

Wnętrza ratusza wykorzystywane są głównie do organizacji wystaw czasowych. Prezentowane są tu zarówno prace lokalnych artystów, jak i ekspozycje poświęcone kulturze innych narodów. Po modernizacji zakończonej w 2022 roku budynek zyskał nowoczesne przestrzenie wystawiennicze dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

W ratuszu działa również biblioteka Muzeum Wsi Mazowieckiej ze zbiorami o tematyce historycznej i etnograficznej dotyczącej regionu. Można tu kupić muzealnie wydawnictwa i dowiedzieć się więcej o innych ciekawych miejscach w okolicy.

Dla dzieci organizowane są warsztaty wyrobu palm wielkanocnych, pisanek i ozdób choinkowych. W listopadzie odbywają się wieczory andrzejkowe. Stałym punktem kalendarza są czwartkowe wykłady z cyklu „W czwartki o kulturze” – poruszają tematy z zakresu historii, sztuki, etnografii i kulturoznawstwa. To też okazja do spotkań z autorami książek wydawanych przez muzeum.

W 2022 roku zakończono kompleksową modernizację budynku finansowaną z Funduszy Europejskich i budżetu Samorządu Województwa Mazowieckiego. Prace miały na celu ochronę zabytku przed zniszczeniem i stworzenie nowoczesnych przestrzeni ekspozycyjnych.

Dla kogo jest ta atrakcja

Ratusz zainteresuje przede wszystkim miłośników architektury i historii małych miast. To dobry punkt na trasie zwiedzania Sierpca – można zajrzeć na chwilę, zobaczyć aktualną wystawę i dowiedzieć się czegoś o regionie.

Rodziny z dziećmi powinny sprawdzić kalendarz wydarzeń – warsztaty rękodzielnicze cieszą się dużą popularnością i warto wcześniej zarejestrować uczestnictwo. Dla osób zainteresowanych kulturą ludową i tradycjami mazowieckimi to miejsce, gdzie można pogłębić wiedzę podczas prelekcji czy spotkań autorskich.

Sam budynek można obejrzeć z zewnątrz w kilka minut spacerując po placu Kardynała Wyszyńskiego. Warto zwrócić uwagę na detale architektoniczne – boniowanie fasady, żeliwną balustradę balkonu i wieżyczkę zegarową.

Sierpc malowany sztuką

W odnowionych wnętrzach ratusza można zobaczyć ekspozycję poświęconą Wojciechowi Weberowi – sierpeckiemu artyście, który malował rodzinne miasto. Jego obrazy przedstawiają zabytkowe uliczki, drewniane domy, kościoły i kapliczki Sierpca. Wystawa została wzbogacona archiwalnymi fotografiami, grafikami i materiałami filmowymi pochodzącymi z Pracowni Dokumentacji Dziejów Sierpca oraz innych instytucji i zbiorów prywatnych.

To ciekawa okazja, żeby zobaczyć jak zmieniało się miasto na przestrzeni lat i porównać widoki z obrazów z tym, co można dziś spotkać spacerując po Sierpcu.

Informacje praktyczne – godziny otwarcia i bilety

Ratusz znajduje się przy placu Kardynała Wyszyńskiego 1 w centrum Sierpca. To dawny Stary Rynek, więc łatwo trafić.

Godziny otwarcia:

• Poniedziałek: 10:00 – 14:00 (wstęp bezpłatny)
• Wtorek – niedziela: 9:00 – 17:00

Wstęp: W poniedziałki bezpłatny, w soboty również można zwiedzać za darmo, choć bez możliwości udziału w formach edukacyjnych typu lekcje muzealne czy pokazy. W pozostałe dni obowiązują bilety – szczegółowe ceny warto sprawdzić na stronie Muzeum Wsi Mazowieckiej lub pod numerem telefonu 24 275 28 26.

Na zwiedzanie samej wystawy wystarczy 30-45 minut. Jeśli ktoś planuje udział w warsztatach czy prelekcji, należy liczyć się z dłuższym pobytem – zwykle 1,5-2 godziny.

Dojazd do Sierpca: miasto leży przy drodze krajowej nr 10 łączącej Warszawę z Toruniem. Z Warszawy to około 110 km, z Płocka niecałe 50 km. Sierpc ma również stację kolejową z połączeniami do stolicy i innych miast regionu. Od dworca do ratusza to kilka minut spaceru przez centrum.

Warto połączyć wizytę w ratuszu z odwiedzinami pobliskiego Muzeum Wsi Mazowieckiej – jednego z większych skansenów w Polsce, który znajduje się niespełna 2 km od centrum miasta.