Stary Rynek w Płocku to prostokątny plac o wymiarach 138 na 69 metrów, otoczony kamienicami z XVIII i XIX wieku. Przez wieki był sercem miasta – miejscem gdzie odbywały się targi, wykonywano wyroki, spotykali się kupcy i bawili wędrowni artyści. Dziś to reprezentacyjny plac z ratuszem, fontanną i klimatycznymi zabudowaniami, gdzie codziennie o południu rozlega się hejnał grany na żywo.

Przestrzeń ta ukształtowała się na początku XIV wieku za panowania księcia Bolesława II Mazowieckiego i mimo upływu siedmiuset lat zachowała swój średniowieczny układ.

Historia placu, który przetrwał pożary i wojny

W południowo-wschodniej części rynku wznosił się niegdyś gotycki ratusz w kształcie wieży, z piwnicą służącą za więzienie. Dookoła stały jatki miejskie i kramy kupców, a od rynku biegły ulice do trzech bram miejskich – dobrzyńskiej, bielskiej i wyszogrodzkiej. Główna ulica Grodzka prowadziła wprost na zamek.

Większość budynków była drewniana, co wielokrotnie kończyło się tragicznie. Największe pożary w 1545 i 1616 roku doszczętnie zniszczyły większość domów. Dlatego kamienice które widzimy dziś pochodzą z późniejszych stuleci – odbudowywane były już z trwalszych materiałów.

W miejscu gdzie dziś spacerują turyści, niegdyś stał szafot. Wykonywano na nim różne kary – od chłosty po śmierć. Kuglarze dla rozrywki tłumów wspinali się po linie na wieżę ratuszową, przyjeżdżały trupy teatralne i wędrowni jeźdźcy.

W 1877 roku targowisko przeniesiono na Nowy Rynek, a na placu urządzono park z alejkami. Kolejna wielka przebudowa nastąpiła w 1998 roku – wtedy rynek zyskał obecny wygląd.

Co zobaczyć na Starym Rynku

Pośrodku placu stoi nowoczesna podświetlana fontanna, którą mieszkańcy ochrzcili imieniem Afrodyta. Wieczorami wygląda naprawdę efektownie. Zachował się też zabytkowy zegar słoneczny z 1793 roku – warto go odszukać.

Zamykający północno-zachodnią pierzeję klasycystyczny ratusz powstał w latach 1824-1825. To tutaj w 1831 roku odbyło się ostatnie posiedzenie Sejmu Królestwa Polskiego – moment historyczny, który zamknął pewną epokę. Obecnie w ratuszu mieści się siedziba władz miejskich.

Każdego dnia o godzinie 12:00 z wieży ratuszowej rozlega się hejnał grany na żywo przez hejnalistę w paradnym mundurze. Melodię skomponował ksiądz Kazimierz Starościński w 1937 roku. Tuż po hejnale można zobaczyć scenę pasowania na rycerza Bolesława Krzywoustego – to inscenizacja która przyciąga sporo turystów, zwłaszcza tych z dziećmi.

Kamienice z historią

Jedną z najstarszych budowli jest barokowa kamieniczka pod numerem 17 z końca XVII wieku. Przetrwała do naszych czasów w prawie niezmienionym kształcie – oparła się pożarom, wojnom i innym klęskom. To dwupiętrowy budynek z ozdobnym gzymsem oddzielającym kondygnacje.

Pod numerem 8 stoi Dom Darmstadt, dawny Hotel Berliński z pierwszej połowy XIX wieku. Mieszkał tu niemiecki pisarz i kompozytor E.T.A. Hoffmann, prekursor romantyzmu w Europie. Nazwa obiektu nawiązuje do niemieckiego Darmstadt – miasta partnerskiego Płocka, które współfinansowało remont zniszczonej kamienicy. Dziś mieści się tu sala koncertowo-wystawowa oraz Informacja Turystyczna, gdzie można zdobyć mapy i porady dotyczące zwiedzania miasta.

Kamienica pod numerem 27 z 1818 roku nosi miano Domu Prasy – mieściły się tu redakcje kilku lokalnych gazet, między innymi Tygodnika Płockiego.

Stary Rynek 14, 16 i 18 to zespół budynków dawnego Zakładu Dobroczynnego Anioła Stróża. W latach trzydziestych XX wieku przebywała tu siostra Faustyna Kowalska, której objawienia stały się podstawą kultu Miłosierdzia Bożego.

Przed Domem Darmstadt ustawiono ławeczkę druha Wacława Milke – założyciela Harcerskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Dzieci Płocka”, wychowawcy kilku pokoleń młodych płocczan. Takich detali jest tu więcej, warto się rozglądać.

Rynek na ekranie

Klimatyczna zabudowa przyciągnęła ekipy filmowe. Kręcono tu między innymi „Dotknięcie nocy” Stanisława Barei z 1961 roku, „Zieloną miłość” Stanisława Jędryki z 1978 roku czy „Dublerów” z 2006 roku. Spacerując po rynku można próbować rozpoznać kadry z tych produkcji.

Dla kogo to miejsce

Stary Rynek sprawdzi się dla każdego. Rodziny z dziećmi docenią hejnał i scenę pasowania – to żywa historia, która angażuje najmłodszych znacznie bardziej niż suche opisy z przewodników. Miłośnicy architektury znajdą tu ciekawe detale – od barokowych kamieniczek po klasycystyczny ratusz.

Dla osób planujących dłuższy pobyt w Płocku rynek to dobry punkt startowy do zwiedzania. Stąd blisko do innych atrakcji Starego Miasta, a w Informacji Turystycznej można zdobyć mapy i wskazówki.

Warto tu zajrzeć też wieczorem – podświetlona fontanna i oświetlone kamienice tworzą inny klimat niż w ciągu dnia. Latem odbywają się tu różne wydarzenia kulturalne, koncerty i jarmarki.

Informacje praktyczne

Dostęp do rynku jest bezpłatny – to otwarty plac publiczny dostępny przez całą dobę. Hejnał grany jest codziennie o godzinie 12:00, warto być kilka minut wcześniej żeby zająć dobre miejsce przy ratuszu.

Informacja Turystyczna (Stary Rynek 8) jest otwarta od poniedziałku do piątku, można tam uzyskać mapy, foldery i porady dotyczące zwiedzania. Telefon kontaktowy: +48 24 367 19 44.

Na zwiedzenie samego rynku wystarczy około 30-45 minut, ale jeśli chce się spokojnie posiedzieć w kawiarni i poczuć atmosferę miejsca, warto zarezerwować godzinę lub więcej. Dojazd jest prosty – rynek znajduje się w centrum Starego Miasta, można dojechać komunikacją miejską lub zaparkować w pobliskich punktach parkingowych.

Najlepiej łączyć wizytę na Starym Rynku z innymi atrakcjami Płocka – katedrą, wzgórzem tumskim czy nadwiślańskim bulwarem. Wszystko jest w zasięgu spaceru.